Grafologie is de studie van het handschrift, vooral om het karakter te analyseren. Echte handschriftexperts staan bekend als onderzoekers van forensische documenten, niet als grafologen. Onderzoekers van forensische (of betwiste) documenten kijken naar lussen, gestipte "i's" en gekruiste "t's", de afstand tussen letters, de helling, hoogte, eindtrek, enz. Ze onderzoeken handschrift om na te gaan of een document authentiek of vervalst is.

Grafologen onderzoeken alle bovenstaande tekstkenmerken, maar geloven ook dat deze handschrifteigenschappen fysieke manifestaties zijn van onbewuste mentale functies. Grafologen geloven dat die details evenveel over een persoon onthullen als astrologie, handlijnlezen, parapsychologie, of de Myers-Briggs persoonlijkheidsindicator. Het is echter niet bewezen dat de onbewuste geest een bron van waarheid over een persoon is, laat staan dat de grafologie toegang zou geven tot die bron.

Grafologie wordt nuttig geacht voor alles vanaf het begrijpen van gezondheidsproblemen, over moraliteit en voorbije ervaringen tot verborgen talenten en mentale problemen. En toch, "in grondig beheersde, blinde studies, waarbij de handschriftvoorbeelden geen inhoud bevatten die niet-grafologische informatie kon geven waarop men zich kan baseren (bv. een stuk tekst overgeschreven uit een magazine), deden grafologen niet beter dan het toeval bij het voorspellen van... persoonlijkheidskenmerken...." ["The Use of Graphology as a Tool for Employee Hiring and Evaluation", van de British Columbia Civil Liberties Association] Zelfs niet-experts zijn in ongeveer 70% van de gevallen in staat om correct het geslacht te identificieren van een schrijver (Furnham, 204).

Grafologen maken gebruik van heel wat verschillende technieken. Dan nog lijken de technieken van deze "experts" te kunnen worden herleid tot indrukken van zaken zoals de druk uitgeoefend op een blad, de plaats tussen woorden en letters, gekruiste t's, gestipte i's, helling, snelheid en vaste schrijfstijl. Hoewel grafologen het ontkennen, is de inhoud van de tekst een van de belangrijkste factoren bij het grafologisch bepalen van het karakter. De inhoud van een bericht is natuurlijk onafhankelijk van het handschrift en zou ook niet mogen meespelen bij de beoordeling.

Canadees professor psychologie Barry Beyerstein (1996) beschouwt de meeste begrippen van grafologen als weinig meer dan sympathische magie, bv. het concept dat het laten van veel plaats tussen letters duidt op neiging tot afzondering en eenzaamheid omdat de opengelaten plaats wijst op iemand die zich niet makkelijk onder mensen mengt en zich onbehaaglijk voelt bij nauw contact. Eén grafoloog meent dat een persoon zijn sadistische aard verraadt wanneer hij de t's kruist met strepen die op zwepen lijken.

Aangezien er geen nuttige theorie bestaat over hoe grafologie zou kunnen werken, wekt het geen verbazing dat er geen empirisch bewijs is dat om het even welke grafologische kenmerken beduidend overeenstemmen met om het even welke interessante persoonlijkheidskenmerken.

De Britse professor psychologie Adrian Furnham schrijft:

Lezers die het begrip 'koud lezen' kennen zullen begrijpen waarom grafologie lijkt te werken en waarom zo vele (anders zo intelligente) mensen er in geloven. [p. 204]

Voeg bij koud lezen het Barnum-effect, vooringenomen bewijs, gemeenschapsversterking, het Forer-effect en persoonlijke validatie, en je hebt een vrij volledige verklaring voor de populariteit van grafologie.

Grafologie is nog maar eens een luchtkasteel voor zij die een snel besluitvormingsproces wensen dat hen vertelt met wie ze moeten trouwen, wie de misdaad beging, wie ze moeten inhuren, welke carrièrekeuze ze moeten maken, waar ze goed kunnen jagen, waar water/olie/schat in de grond zit, enz. Grafologie is een van de vele kwakzalveralternatieven voor hard werken. Het is aantrekkelijk voor wie ongeduldig is met lastige zaken als onderzoek, bewijsanalyse, redenering, logica en het testen van een hypothese. Als je resultaat wil en je wilt dat nu en liefst in bepaalde sterke termen, dan is grafologie jouw ding. Maar als je kan leven met redelijke waarschijnlijkheden en onzekerheid, probeer dan een andere methode uit om een echtgenote te kiezen of een werknemer aan te nemen.

Als je het daarentegen niet erg vindt om mensen te discrimineren op basis van pseudowetenschappelijke nonsens, wees dan op z'n minst consequent en gebruik een Ouija bord om je te helpen de juiste grafoloog te kiezen.