Het ideomotorisch effect verwijst naar de invloed van suggestie of verwachting op onvrijwillig en onbewust motorisch gedrag. De term "ideomotorische actie" werd bedacht door Engels fysioloog en naturalist William B. Carpenter in 1852 in zijn verklaring voor de bewegingen van roedes en slingers bij wichelroedelopers, en het draaien en oplichten van tafels bij geestenmediums (waarbij geen gebruik gemaakt werd van bedrog). Carpenter meende dat de geest spierbewegingen kan veroorzaken onafhankelijk van wil of emotie. We zijn er ons misschien niet van bewust, maar anderen of waarnemingen kunnen suggesties maken aan de hersenen. Die suggesties kunnen de geest beïnvloeden en motorische gedrag veroorzaken.

Dankzij wetenschappelijk onderzoek door de Amerikaanse psycholoog William James, de France chemicus Michel Chevreul, de Engelse wetenschapper Michael Faraday (Zusne and Jones 1989: 111) en de Amerikaanse psycholoog Ray Hyman, weten we dat vele aan spirituele of paranormale krachten of geheimzinnige "energieën" toegewezen fenomenen eigenlijk te wijten zijn aan ideomotorische actie. Bovendien toont dit onderzoek aan dat "eerlijke, intelligente mensen onbewust spierenactiviteit kunnen veroorzaken dat in de lijn ligt van hun verwachtingen" (Hyman 1999). Het toont tevens aan dat suggesties die gedrag sturen door subtiele hints kunnen worden gegeven (Hyman 1977).

De beweging van wijzers op Ouija-borden, van een helper bij ondersteunde communicatie, van handen en armen in toegepaste kinesiologie, en van sommige gedragingen die worden toegewezen aan hypnotische suggestie, zijn te wijten aan ideomotorische actie. Ray Hyman (1999) heeft de verleidende invloed van ideomotorische actie aangetoond bij medische kwakzalverij, waar het tot apparaten heeft geleid als de "Toftness Radiatiedetector" (gebruikt door chiropractici) en "zwarte dozen" gebruikt bij medische radiesthesie en radionica (populair bij natuurgenezers om "energie" aan te wenden voor diagnose en genezing). Hyman verklaart ook dat zaken als Qi Gong en"pulsdiagnose", populair in zowel de traditionele Chinese geneeskunde als in de Ayurvedische geneeskunde zoals Deepak Chopra, een Indiaas schrijver van boeken over spiritualiteit, alternatieve geneeskunde en Ayurveda, die beoefent, het best worden verklaard door ideomotorische actie en geen veronderstelling vereisen van geheimzinnigen energieën als chi.