Intelligent ontwerp (IO) is een anti-evolutiegeloof dat verklaart dat de naturalistische verklaringen van enkele biologische entiteiten niet mogelijk zijn en dat dergelijke entiteiten enkel kunnen worden verklaard door intelligente oorzaken. Voorstanders van IO houden vol dat hun geloof wetenschappelijk is en een empirisch bewijs verschaft voor het bestaan van God of superintelligente buitenaardse wezens. Zijn menen dat intelligent ontwerp onderwezen moet worden op school als een alternatief voor de evolutieleer. IO is in wezen bedrog aangezien de evolutieleer verenigbaar is met een geloof in een intelligente ontwerper van het universum. De twee spreken mekaar niet tegen en zijn geen tegenstrevers. IO wordt voornamelijk gepropageerd door mensen aan het Discovery Institute en hun bondgenoten, die menen dat de wetenschap hun op de Bijbel gebaseerde realiteitsstandpunt bedreigt.

De argumenten van de IO-voorstanders lijken op het eerste zich op een herwerking van de argumenten van de creationisten. Maar de verdedigers van IO zeggen dat ze niet de evolutieleer bestrijden omdat het niet past in hun interpretatie van de Bijbel. Nochtans stellen zij de natuurlijke selectie voor als een argument waarom het universum niet zou kunnen zijn ontworpen, wat nonsens is. Ontkennen dat God de macht heeft om levende wezens te creëren die natuurlijke selectie aanwenden, is iets onkenbaars verklaren. Het is ook strijdig met het geloof in een almachtige Schepper.

Een van de allereerste voorstanders van IO is Professor van recht aan de universiteit van Berkeley, Philip E. Johnson, die de evolutieleer van Darwin blijkbaar totaal verkeerd heeft begrepen aangezien hij meent dat die neerkomt op: (1) God bestaat niet, (2) natuurlijke selectie kan enkel door toeval voorkomen, en (3) om het even wat per toeval voorvalt kan niet door God zijn ontworpen. Geen enkele van deze beweringen zijn van belang voor natuurlijke selectie. Er is geen tegenstrijdigheid in het geloven in God als schepper van het universum en in het geloven in natuurlijke selectie. Natuurlijke selectie kan ook door God ontworpen zijn, natuurlijke selectie kon zelfs voorkomen als God niet bestond. De eerste van vele foute redeneringen door de verdedigers van IO is dus een vals dilemma. De keuze ligt niet tussen natuurlijke selectie enerzijds of ontwerp door God of een of ander superintelligent wezen anderzijds. God kan het universum ontworpen hebben zodat het leven ontwikkelt door willekeurige gebeurtenissen die de natuurwetten volgen. God zou superintelligente buitenaardse wezens hebben kunnen creëren die experimenteren met natuurlijke selectie. Superintelligente buitenaardse wezens kunnen door natuurlijke selectie zijn geëvolueerd om dan het proces op onze planeet te laten beginnen. Er kan een andere wetenschappelijke theorie bestaan die levende wezens en hun ecosysteem beter verklaart dan natuurlijke selectie. De mogelijkheden zijn misschien niet eindeloos maar ze zijn zeker groter dan de twee die door de verdedigers van IO als keuze naar voren worden gebracht.

Twee wetenschappers die vaak worden aangehaald door verdedigers van IO zijn Michael Behe, auteur van Darwin's Black Box (The Free Press, 1996), en William Dembski, auteur van Intelligent Design: The Bridge between Science and Theology (Cambridge University Press, 1998). Dembski en Behe zijn leden van het Discovery Institute, een onderzoeksinstituut in de Amerikaanse stad Seattle dat grotendeels met Christelijke fondsen wordt gefinancierd. Hun argumenten zijn aantrekkelijk omdat ze geformuleerd worden met wiskundige of wetenschappelijke termen en gesteund lijken te worden door vermeende wetenschappelijke bekwaamheid. Maar hun argumenten zijn identiek aan die van de creationisten: in plaats van een positief bewijs te leveren voor hun eigen positie, proberen ze voornamelijke zwaktes te vinden in natuurlijke selectie. Zoals we reeds eerder schreven, zelfs indien hun argumenten tegen natuurlijke selectie kloppen, is dat nog geen bewijs voor de juistheid van Intelligent Ontwerp.

Behe is een Professor van Biochemie aan de Lehigh University (lees de disclaimer van zijn departement). Het argument van Behe vraagt niet of de evolutie is gebeurd maar hoe het had moeten gebeuren. Hij verklaart dat hij "echt laboratoriumonderzoek naar de vraag over intelligent ontwerp" wil zien. Een dergelijke wens spreekt zijn onverschilligheid uit tegenover het onderscheid tussen wetenschap en metafysica. Er is ook geen laboratoriumexperiment dat probeert te bepalen of God bestaat.

In ieder geval, Behe meent dat de biochemie een wereld van cellen toont die uit zo'n precies op maat gemaakte moleculen is gemaakt en zo'n verbazingwekkende complexiteit heeft dat het niet alleen niet door geleidelijke evolutie kan worden verklaard, maar dat het aannemelijk kan worden verklaard door het idee van een intelligente ontwerper, nl. God. Hij meent dat sommige systemen niet door natuurlijke selectie kunnen worden geproduceerd omdat "elke voorganger van een onherleidbaar complex systeem dat een deel mist per definitie niet kan functioneren". Hij zegt dat een muizeval een voorbeeld is van een onherleidbaar complex systeem, d.w.z. alle onderdelen moeten aanwezig zijn, anders werkt de muizeval niet. Kortom, Behe doet oude wijn in nieuwe zakken: het ontwerpargument in een biochemisch jasje. Zijn argument is niet wetenschappelijker dan elke andere variant van het ontwerpargument. Eigenlijk vinden de meeste wetenschappers, inclusief zij die Christenen zijn, dat Behe moet ophouden zichzelf schouderklopjes te geven. Zoals steeds bij dergelijke argumenten ontwijkt Behe de eigenlijke vraag. Hij moet aannemen dat er een ontwerp is om te kunnen bewijzen dat er een ontwerper is. De algemene opvatting is dat Behe een goede wetenschapper en schrijver is maar slechts een middelmatige metafysicus.

Zijn argument draait om het concept van onherleidbare complexe systemen, systemen die niet kunnen werken zodra er één onderdeel onbreekt. "Onherleidbare complexe systemen ... kunnen zich niet ontwikkelen op een darwinistische manier", zegt hij, "omdat natuurlijke selectie werkt met kleine veranderingen in slechts een onderdeel tegelijk". Hij komt dan tot de conclusie dat intelligent ontwerp verantwoordelijk moet zijn voor deze onherleidbare complexe systemen. Professor biologie (en Christen) Kenneth Miller antwoordt:

De verschillende delen van complexe, met elkaar verbonden biologische systemen evolueren niet als individuele delen, ook al beweert Behe van wel. Ze evolueren samen, zoals systemen die geleidelijkaan worden uitgebreid, vergoot en aangepast aan nieuwe te behalen resultaten. In zijn boek The Blind Watchmaker argumenteerde Richard Dawkins met succes dat natuurlijke selectie enkel kan inwerken op deze evoluerende systemen bij elke stap van hun transformatie.

Professor Bartelt schrijft:

als we aannemen dat Behe het juist voor heeft, en dat mensen een ontwerp kunnen waarnemen, dan moet ik opwerpen dat ze ook een slecht ontwerp kunnen waarnemen (we vervolgen bedrijven voortdurend hiervoor!). In Darwin's Black Box, verwijst Behe naar het ontwerp als de "doeltreffende ordening van delen." Wat dan met de "delen" die niet doeltreffend zijn conform om het even welk standaard technisch criterium? Wanneer hij wordt geconfronteerd met de "Onhandige Ontwerper" - om het even wie de ruggegraat, het geboortekanaal, de prostaatklier, enz. ontwierp, zoeken Behe en de IO-mensen hun heil in de theologie. [d.w.z. "God kan doen wat Hij ook wil", "Wij zijn niet bevoegd om intelligentie te beoordelen naar Gods normen", of "wie een intelligente ontwerper is, is niet noodzakelijk een goede of perfecte ontwerper".]

H. Allen Orr schrijft:

De gigantische vergissing van Behe bestaat erin dat hij, door deze mogelijkheden te verwerpen, besluit dat er geen darwinistische oplossing over blijft. Maar er is wel een. Het is deze: Een onherleidbaar complex systeem kan geleidelijkaan worden gebouwd door delen toe te voegen die aanvankelijk enkel voordelig zijn maar -omwille van latere wijzigingen- onontbeerlijk worden. De logica is eenvoudig. Een deel (A) voert aanvankelijk een werk uit (en misschien niet al te goed). Een ander deel (B) wordt later toegevoegd om A te helpen. Dit nieuwe deel is niet onontbeerlijk, het verbetert de zaken enkel. Maar later kan A (of iets anders) zodanig veranderen dat B nu onontbeerlijk wordt. Dit proces loopt verder naargelang andere delen in het systeem worden ingebracht. En uiteindelijk kunnen heel wat delen vereist zijn.

Ten slotte veronderstelt de redenering van Behe dat natuurlijke selectie nooit iets zal kunnen verantwoorden wat het nu niet kan verantwoorden. Dit ontwijkt de vraag. In feite zijn enkele van de dingen die volgens Behe en andere IO-verdedigers niet kunnen worden verklaard door natuurlijke selectie, effectief al verklaard door natuurlijke selectie (Miller 2004).

Dembski

William Dembski is de directeur van het Center for Science and Theology aan het Southern Baptist Theological Seminary in Louisville, Kentucky, Verenigde Staten. Volgens R. Albert Mohler Jr., voorzitter van het Southern Baptist Theological Seminary, werd het Center for Science and Theology opgericht als "teken van onze overtuiging om heel ernstig bezig te zijn met het Christelijke wereldbeeld, de ontwikkeling ervan [en] de toepassing."

Dembski genoot een opleiding in wiskunde, filosofie en theologie. Hij is ook een staflid aan het Discovery Institute, een Christelijke denktank die zich voornamelijk wijdt aan het aan de kaak stellen van de evolutieleer. Dembski heeft diverse boeken geschreven waarin hij de evolutieleer aanvalt en IO verdedigt. Zelfs critici geven toe dat zijn boeken "over het algemeen goed geschreven zijn en vol zitten met uitdagende ideeën." Hij verklaart dat hij kan bewijzen dat het hoogst onwaarschijnlijk is dat het leven en het universum per toeval en via natuurlijke processen tot stand kwamen; ze zijn hoogstwaarschijnlijk het resultaat van intelligent ontwerp door God". Hij verklaart ook dat "de conceptuele gegrondheid van een wetenschappelijke theorie niet apart kan worden beschouwd van Christus (Intelligent Design: The Bridge between Science and Theology, 1998, p. 209)," een verklaring die zijn metafysisch vooroordeel tegenspreekt.

Zijn grondargument is dat sommige dingen niet per toeval konden ontstaan. Hij gelooft dat een voorwerp het product moet zijn van intelligent ontwerp als het een “gespecificeerde complexiteit" vertoont. Als je bv. thuis de woorden "ik hou van jou" op een aardappelchip zou vinden, dan is de kans dat iets zo specifieks en complex het gevolg zou zijn van toeval zo goed als onbestaande. Dembski denkt dat sommige dingen in de natuur een duidelijke gespecificeerde complexiteit vertonen, bv. het oog. Een gelijkaardige redenering werd gevolgd door William Paley (1743-1805), de Aartsdiaken van Carlisle, in zijn Natural Theology (1802). Het klopt dat Darwin zelf toegaf dat het absurd klinkt om te veronderstellen dat

het oog, met al zijn onnavolgbare mechaniekjes om het focus aan te passen aan verschillende afstanden, om verschillende hoeveelheden licht toe te laten, en om de sferische en chromatische afwijkingen te corrigeren, gevormd kan zijn door natuurlijke selectie....

Maar, hij redeneert verder dat

als kan aangetoond worden dat diverse gradaties bestaan van een perfect en complex oog tot een een bijzonder onperfect en eenvoudig oog, waarbij elke gradatie nuttig is voor de eigenaar van het oog; en indien het oog heel licht verschilt en de variaties geërfd zijn, wat zeker het geval is, en indien elke variatie of wijziging in het orgaan nuttig is voor een dier in de wijzigende levensomstandigheden, dan is het nauwelijks te begrijpen dat men niet kan geloven dat een perfect en complex oog kan worden gevormd door natuurlijke selectie.

De wetenschap heeft aangetoond dat Darwin het bij het rechte eind had (Patterson 2002). We weten nu dat het zichtsysteem bestaat uit vele verschillende onderdelen die gespecialiseerde taken uitvoeren zoals het waarnemen van randen of beweging. De oogzenuw gebruikt twee banen naar de hersenen waarvan één duidelijk vroeger evolueerde dan het andere. Verschillende soorten visuele systemen ontwikkelden zich op verschillende momenten bij verschillende soorten. Al deze systemen zouden kunnen geproduceerd zijn door een intelligent ontwerper, maar geen van alle heeft dat nodig. Diverse geleidelijke veranderingen en aanpassingen volstaan om zelfs het meest complexe visuele systeem uit te leggen.

Dembski maakt ook gebruik van een aantal wiskundige begrippen om de evolutieleer te bestrijden. "In 2002 concentreerde hij zich op de zogenaamde No Free Lunch, of N.F.L., theorieën, die in de late jaren negentig werden ontleend aan de natuurkundigen David H. Wolpert en William G. Macready." Aangezien de meesten onder ons niet wiskundig aangelegd zijn, kunnen zijn argumenten verbijsterend overkomen. Maar zoals H. Allen Orr schrijft: "Ondanks alle aandacht, missen de wiskundige opwerpingen van Dembski over ontwerp en Darwin helemaal hun doel."

Het grootste probleem bij Dembski gaat over gespecificeerde complexiteit. Organismen proberen niet om het even welk "onafhankelijke gegeven patroon" te evenaren: evolutie heeft geen doel, en de geschiedenis van leven probeert niet ergens te geraken. Als het maken van een ingewikkelde structuur als het oog ervoor zou zorgen dat er meer kinderen worden gemaakt, dan zou evolutie mogelijk een oog maken. Maar als het vernietigen van een ingewikkelde structuur als het oog de hoeveelheid kinderen zou doen stijgen, dan zal evolutie even gemakkelijk het oog vernietigen. Vis- en schaaldiersoorten die naar de totale duisternis zijn verhuisd en bij wie ogen zowel onnodig als kostbaar zijn, hebben vaak verslechterde ogen, of krijgen ogen die langzaam worden bedekt door huid — een gek ding dat geen enkele intelligente persoon zou ontwerpen. Ondanks al het gezwam over ontwerp en machines, is het niet de bedoeling van organismen om de blauwdruk van een ingenieur te volgen; zij trachten (voor zover ze dat kunnen) enkel om meer nakomelingen te hebben dan anderen.

Een ander probleem in de redenering van Dembski zijn de N.F.L.-theorieën. Recent werk toont aan dat deze theorieën niet opgaan in het geval van co-evolutie, waarbij twee of meer soorten evolueren als antwoord op de ander. Bij de meeste evoluties gaat het om co-evolutie. Organismen besteden het grootste deel van hun tijd niet aan het zich aanpassen aan rotsen; zij worden altijd weer uitgedaagd door en passen zich aan aan een snel wijzigende reeks van virussen, parasieten, roofdieren en prooi. Een theorie die geen rekening houdt met deze situatie is een theorie waarvan de biologische relevantie onduidelijk is. Toevallig verklaarde David Wolpert, een van de auteurs van de N.F.L.-theorieën, onlangs dat het gebruik door Dembski van die theorieën "rampzalig informeel en onnauwkeurig" is. Dembski's reactie was er een van zich tactisch terugtrekken. In 2002 verklaarde Dembski triomfantelijk dat “de No Free Lunch-theorieën elke hoop vernietigen op het genereren van gespecificeerde complexiteit via evolutionaire algoritmen". Nu zegt hij “Ik heb zeker nooit beweerd dat de N.F.L.-theorieën een onweerlegbaar bewijs vormen tegen het Darwinisme.” (Orr 2005)

Volgens een andere criticus - natuurkundige Vic Stenger ("The Emperor's New Designer Clothes") - maakt Dembski gebruik van wiskunde en logica om te komen tot wat hij de wet van behoud van informatie noemt. "Hij stelt dat de informatie in levende structuren niet kan worden gegenereerd door om het even welke combinatie van geluk en natuurlijke processen....Dembski's wet van behoud van informatie is niets meer dan "behoud van entropie", een speciaal geval van de tweede wet [van de thermodynamica] die geldt wanneer geen verdwijnende processen zoals wrijving aanwezig zijn." Echter, het is een feit dat "entropie duizenden malen per dag door elke persoon op aarde op natuurlijke wijze wordt gecreëerd. Telkens er wrijving is, wordt informatie verloren."

Zoals H. Allen Orr schrijft:

Uiteindelijk is het moeilijk om intelligent ontwerp te zien als een coherente beweging in alle betekenissen behalve de politieke.

Het is ook moeilijk om het als een echt onderzoeksprogramma te zien. Hoewel mensen de wetenschap vaak zien als een verzameling slimme theorieën, zijn wetenschappers over het algemeen trouwe pragmatici: voor wetenschappers is een goede theorie een theorie die tot nieuwe experimenten leidt en onverwachte inzichten oplevert in gekende fenomenen. Volgens deze norm is het Darwinisme een van de beste theorieën in de wetenschapsgeschiedenis: het heeft tot ontelbare belangrijke experimenten geleid (laten we een natuurlijke soort recreëren in het laboratorium - ja, dat hebben ze gedaan) en tot een plots inzicht in wat ooit onbegrijpelijke patronen waren (dat is de reden waarom er geen inheemse landzoogdieren zijn op oceaaneilanden). In de eerste tien jaar na de publicatie van Behe's boek daarentegen, heeft IO tot geen enkel niet-triviaal experiment geleid en heeft het geen enkel verrassend inzicht opgeleverd voor de biologie. Naarmate de jaren verlopen, lijkt intelligent ontwerp steeds minder op de wetenschap die het pretendeert te zijn en meer en meer op een uitgebreide oefening in polemieken. (Orr 2005)

pseudo-wetenschap

IO is niet wetenschappelijk en is geen alternatief voor natuurlijke selectie of welk ander wetenschappelijk idee ook. Of het door God ontworpen is of niet, het universum zou er niet anders uitzien. De wetenschap probeert uit te leggen hoe de wereld in elkaar zit, niet waarom we deze wereld hebben en niet een andere wereld. Proberen bewijzen dat de wereld wel of niet door God is ontworpen, is geen onderdeel van wetenschap. Het is niet de taak van de wetenschap om uit te leggen wat de kans is op het al dan niet toevallig zijn van biologische ontwikkelingen. Als iemand over die zaken wil speculeren, dan is hij vrij dat te doen - zoals de metafysici. IO is niet wetenschappelijk, maar metafysisch. Het feit dat het een empirische inhoud heeft, maakt het niet meer wetenschappelijk dan bijvoorbeeld de metafysica van Spinoza of de zogenaamde creatiewetenschap.

IO is een pseudo-wetenschap omdat het pretendeert wetenschappelijk te zijn terwijl het in feite metafysisch is. Het is gebaseerd op diverse filosofische verwarringen, niet in het minst de notie dat het empirische noodzakelijk wetenschappelijk is. Dit is onjuist, als met 'empirisch' wordt bedoeld dat het de oorsprong heeft in of gebaseerd is op waarneming of ervaring. Empirische verklaringen kunnen zowel wetenschappelijk als niet-wetenschappelijk zijn. Het zogenaamde Oedipuscomplex van Freud is empirisch maar niet wetenschappelijk. Het collectieve onbewustzijn van Jung is eveneens empirisch maar evenmin wetenschappelijk. Hetzelfde geldt voor het Bijbels creationisme. Dichtkunst kan empirisch zijn maar niet wetenschappelijk.

Als men daarentegen met 'empirisch' bedoelt dat men in staat is om een theorie te bevestigen of te weerleggen door waarneming of via een experiment, dan is IO niet empirisch. Het eventuele intelligent ontwerp van de hele natuur of zelfs maar een deel ervan zoals een eco-systeem kan niet worden bewezen of weerlegd met waarnemingen.

De wetenschap bevat wel degelijk enkele metafysische veronderstellingen, waarvan de belangrijkste mogelijk is dat het universum bepaalde wetten volgt. Maar de wetenschap zegt niet of die wetten wel of niet werden ontworpen. Dat is een metafysische kwestie. Het geloven dat het universum of een deel ervan wel of niet is ontworpen draagt niet bij tot het begrijpen van de werking van het universum. Mocht ik ooit een empirische vraag antwoorden met het antwoord "omdat God [of superintelligente buitenaardse wezens, overigens onopspeurbaar] het zo heeft gemaakt", dan heb ik het gebied van de wetenschap verlaten en ben ik metafysisch gaan redeneren. Wetenschappers geloven natuurlijk in metafysische zaken, maar dat geloof is niet relevant voor strikt wetenschappelijke verklaringen. De wetenschap is dan ook voor zowel gelovigen als atheïsten toegankelijk.

Als we erkennen dat het universum mogelijk of zelfs waarschijnlijk het resultaat is van een intelligent ontwerp, wat is dan de volgende stap? Bijvoorbeeld, laten we aannemen dat een bepaald eco-systeem het werk is van een intelligent ontwerper. Tenzij die ontwerper een van ons is, dus een mens, en tenzij we enige ervaring hebben met de scheppingen van deze en gelijkaardige ontwerpers, hoe kunnen we dan dit systeem bestuderen? Als al wat we weten is dat het het resultaat is van IO maar dat de ontwerper van een andere levensorde is, hoe kunnen we dan dit systeem bestuderen? Het is arrogant om aan te nemen dat een intelligente ontwerper een oog zou maken op zulk een manier dat een menselijke ingenieur een gelijkaardig systeem kan maken met een gelijkaardige functie. Door beroep te doen op een "intelligent ontwerper" om een complex fenomeen te verklaren, verklaart men niets over de relatie van het fenomeen tot zijn vermeende ontwerper. De theorie verklaart dan ook niets.

De voorstanders van IO leveren een gevecht dat in de 17e eeuw al is verloren: het gevecht om de natuur te begrijpen in termen van eindoorzaken en efficiënte oorzaken. Vóór de 17e eeuw was er geen conflict tussen een mechanistische visie van de natuur en een theologische visie, tussen een naturalistische en een bovennaturalistische visie van de natuur. De natuur werd aanzien als een omvangrijk doelgericht mechanisme. Met uitzondering van de opmerkelijke Leibniz en zijn intellectuele nakomelingen, vond vrijwel niemand dat wetenschappelijke verklaringen ook theologische verklaringen moesten bevatten. De wetenschappelijke vooruitgang werd deels mogelijk doordat wetenschappers poogden de werking van natuurlijke fenomenen te beschrijven zonder te verwijzen naar hun oorsprong, ontwerp of uiteindelijk doel. God mag dan misschien het universum en de natuurwetten hebben gemaakt, de natuur blijft een machine, die mechanisch wijzigt en zo ook te begrijpen is. God werd dus een niet-noodzakelijke hypothese. Of, als iemand niet zonder een referentie naar God kan, zou je, zoals Spinoza deed, God met de Natuur kunnen gelijkstellen, en zeggen dat het geloof in eindoorzaken of bedoelingen in de natuur vernederend is voor God en een toppunt van dwaasheid van de mens.

Moet IO worden onderwezen in scholen?

Sedert de mislukking van creatiewetenschapsbeweging, heeft een aantal van de activisten (waaronder vele Jong-Aarde Christenen) geprobeerd om de evolutieleer in twijfel te trekken door te verklaren dat IO een wetenschappelijk alternatief is voor het Darwinisme. Deze mensen worden geleid door Phillip Johnson en de mensen aan het Discovery Institute, en zijn er bijzonder goed in geslaagd om mediamensen, politici, schoolbesturen en het grote publiek (onwetenschappelijk als het is) ervan te overtuigen dat de evolutieleer een "theorie in crisis" is en dat IO een levensvatbaar alternatief is voor de evolutieleer. Deze twee verklaringen kunnen ook de IO twin towers worden genoemd. Geen van beide verklaringen is waar maar dat doet op dit moment niet ter zake omdat het zo wijdverspreid wordt geloofd dat we de vraag moeten stellen of IO moet worden onderwezen in de lessen biologie. Er zit heel wat hypocrisie en bedrog in een beweging die in publicaties niet verwijst naar God als intelligent ontwerper maar de verklaringen naar het publiek toe begint met een Christelijk gebed en niet aarzelt om naar God te verwijzen wanneer alternatieven als buitenaardse wezens als ontwerpers worden naar voren gebracht. Dembski stelt het zo:

Intelligent ontwerp is een bescheiden theologisch en psychologisch standpunt. Het schrijft de complexiteit en verscheidenheid van het leven toe aan intelligentie, maar vereenzelvigt die intelligentie niet met God of om het even welk religieus geloof of filosofisch systeem. De taak van de Christenen die intelligent ontwerp aanvaarden bestaat er dan ook in een natuur- en creatietheologie te formuleren die aan intelligent ontwerp zin geeft in het licht van hun Christelijk geloof.

Met andere woorden, jullie Christenen weten wie de intelligente ontwerper is, ook al noemen we Hem niet bij naam!

Om aan te tonen hoe wijdverspreid het geloof in de IO twin towers is, volstaat het te kijken naar de president van de Verenigde Staten (die waarschijnlijk nooit gehoord heeft van Behe of Dembski, laat staan iets van hen zou gelezen hebben) die publiek heeft verklaard dat IO in zijn land zou moeten worden onderwezen.
De Amerikaanse nationale wetenschapslerarenbond (NSTA), de grootste vereniging van wetenschapsopvoeders ter wereld, publiceerde een persbericht waarin het zei dat ze "verbluft en ontgoocheld zijn dat President Bush zijn goedkeuring geeft voor het onderwijzen van intelligent ontwerp en daarmee de deur opent voor andere niet-wetenschappelijke ideeën om in de wetenschapslessen te worden onderricht." Ik begrijp waarom de leraren ontgoocheld zijn maar ze zouden niet verbaasd mogen zijn. President Bush deelt zijn mening met miljoenen andere Amerikanen. Volgens een recent enquêteonderzoek, menen slechts 12% van de Amerikanen dat de evolutieleer moet worden onderwezen zonder vermelding van creationisme en IO. Wat er ook van zij, John Marburger, de wetenschapsadviseur van de president, verduidelijkte de opmerkingen van Bush door aan de pers te vertellen dat "de evolutieleer de hoeksteen is van de moderne biologie" en dat ''intelligent ontwerp geen wetenschappelijk concept is.'' Hij zei dat het overdreven is om de uitspraken van Bush te interpreteren alsof de president zou vinden dat intelligent ontwerp op dezelfde hoogte moet worden geplaatst als de evolutieleer. "Indien zulke dingen op school moeten worden onderwezen," zei Marburger, "dan behoren ze in een cursus vergelijkende godsdienst, wat een bijzonder geschikt onderwerp is voor onze kinderen gezien de huidige toestand in de wereld."

De opmerkingen van Bush waren voor de media een aanleiding om zich ook in de strijd te werpen. De omslag van Time magazine van 15 augustus 2005, bijvoorbeeld, toont Michelangelo's bekende schilderwerk van Sixtijnse kapel waarbij de schepper met zijn vinger wijst naar een aap. "Heeft God een plaats in de wetenschapslessen?" vraagt Time. Het artikel geeft een overzicht van de controverse met een mooie kaart van de anti-evolutievoorstellen die deze eeuw door de opvoedingsbesturen, wetgeving en lokale besturen naar voren werden gebracht. Maar weinig Amerikaanse staten bleven onbesproken.

Jake Tapper, een journalist van ABC news, maakte een stuk over een jonge-Aarde themapark in Kentucky en verklaarde daarbij: "Religieuze standpunten over de creatie waarbij de aanvaarde wetenschap in twijfel wordt getrokken winnen aan populariteit in het hele land." Anderen verwijzen in de media naar IO als een groeiende aanvechting aan het falende Darwinisme.

Een aantal scholen heeft IO op het lessenrooster geplaatst. In 1999 verwierp het ministerie van opvoeding van de staat Kansas de evolutieleer als wetenschappelijk beginsel. Het bestuur stemde zes tegen vier voor het schrappen van de evolutieleer in het lessenrooster. Maar het verbande het onderricht van de evolutieleer niet. Dan kan immers enkel de wetgevende macht. Het bestuur verwijderde gewoonweg elke verwijzing naar de evolutieleer en de Big Bang-theorie van de wetenschapsvakken en van de examens. Creationisten zoals Bestuuslid Steve Abrams, een voormalige voorzitter van de Republikeinse partij in Kansas, noemde de beslissing een overwinning in de oorlog tegen de aanhangers van de evolutieleer. Creationisten willen dat kinderen geloven dat God hen en elke andere soort individueel heeft gemaakt met een bepaald doel. Ze willen niet dat kinderen denken dat een goddelijke macht achter de Big Bang of de evolutie van soorten zit omdat dat de mogelijkheid opent dat God niet bestaat. Creationisme houdt vol dat God alles schiep, een geloof dat geen ruimte laat voor een verklaring van het bestaan en de natuur der dingen zonder een verwijzing naar God. Abrams wou aan de wetenschapscurriculum als norm de bewering toevoegen dat "het ontwerp en complexiteit van het ontwerp van de kosmos een intelligente ontwerper vereist," maar zijn cirkelredenering werd verworpen.

Niettemin erkende het Bestuur van Kansas micro-evolutie - natuurlijke selectie binnen één soort - als een feit. Misschien begrijpen de zes voor-stemmers niet dat natuurlijke selectie binnen een soort net dat was wat Darwin ertoe bracht om tot zijn algemene evolutiewetenschap te komen. Ze lijken ook niet te begrijpen dat je geen evolutiewetenschap kan hebben zonder een evolutionair feit (net zoals je geen theorie kan hebben over de beweging der planeten zonder dat de planeten daadwerkelijk bewegen). Wetenschappelijke theorieën zijn verklaringen over hoe zaken gebeuren. Je probeert niet iets te verklaren hoe iets gebeurde zonder dat het gebeurde. Natuurlijke selectie is een theorie over hoe de evolutie gebeurde. Het neemt aan dat de evolutie een feit is.

In 2002 bleek een meerderheid van het bestuur in Kansas plots voorstander om enkel wetenschap te onderrichten in de lessen biologie. In 2004 deed een nieuwe stemming de balans weer overhellen in het voordeel van de IO-mensen. De nieuwe groep hield hoorzittingen om te kunnen beslissen of IO zou worden onderwezen. De hoorzittingen werden geboycot door de wetenschappelijke wereld omdat ze vonden dat het bestuur al een besluit had genomen over IO en de evolutieleer, en deels omdat ze niet de indruk wouden geven dat de IO-beweging over een wetenschappelijke legitimeit beschikte. Op 9 augustus 2005 stemde het ministerie van opvoeding van Kansas met zes tegen vier in het voordeel van nieuwe wetenschapsnormen die met de hulp van mensen van de lokale "intelligent ontwerp"-groep zouden worden vastgelegd. Die groep is het Intelligent Design Network dat "systematisch de wetenschappelijke status van de evolutieleer minimaliseert." Niet alleen werden de normen goedgekeurd, maar het bestuur gaf wetenschap een nieuwe definitie zodat het niet langer beperkt is tot de zoektocht van natuurlijke verklaringen van fenomenen. Gelijkaardige voorstellen werden aangenomen in schooldistricten in Ohio, Pennsylvania, Minnesota en New Mexico. Aan de andere kant werden acht schoolbestuurleden in Dover, Pennsylvania, die een anti-evolutienorm stemden, allemaal ontslagen in november 2005. Het nieuw verkozen bestuur steunt IO volledig maar is van mening dat het een religieuze doctrine is die in de lessen filosofie of godsdienst moet worden onderwezen.

Politiek actieve creationisten slaagden er niet in om creationisme naast de evolutieleer op de lesrooster krijgen. Het Hooggerechtshof bepaalde dat het opleggen van het onderricht van creationisme gelijk stond aan godsdienstonderricht, iets wat verboden is in publieke scholen volgens het Amerikaanse Eerste Amendement. Maar de zogenaamde creatiewetenschapsbeweging is niet dood. Ze hebben enkel hun tactiek gewijzigd. Hun doel is nu de evolutieleer zoveel mogelijk voor joker te zetten op welke manier ook. Een van hun favoriete manieren is om de evolutieleer met alle zonden Israels te overladen omdat er geen goede Bijbelstudie is en omdat "goddeloze" theorieën worden onderwezen zoals natuurlijke selectie en de Big Bangtheorie. Marc Looy van de creationistengroep Answers in Genesis verwenste het besluit van het bestuur in Kansas omdat

studenten in openbare scholen wordt geleerd dat de evolutie een feit is, dat ze enkel producten zijn van het recht van de sterkste.... Het leidt tot een gevoel van doelloosheid en hopeloosheid, dat volgens mij leidt tot pijn, moorder en zelfmoord.

Dat er geen wetenschappelijk bewijs is om deze beweringen te staven laat de mensen die hem geloven koud.

In Alabama staat er in de cursussen biologie een waarschuwing die zegt dat de evolutieleer "een controversiële theorie is die sommige wetenschappers voorstellen als een wetenschappelijke verklaring voor de oosprong van levende wezens... Niemand was erbij toen het leven ontstond op aarde. Daarom moet elke uitleg over de oorsprong van het leven als theorie worden beschouwd, niet als feit." Tuurlijk. Ik vermoed dat als je in Alabama wakker wordt op sneeuw, maar niemand het heeft zien sneeuwen, dat je dan alleen maar een theorie kan verkondigen over waar de sneeuw vandaan kwam. De grote staat Alabama rekent er blijkbaar op dat hun studenten te dom zijn om te ontdekken wanneer iemand hen probeert te bedriegen en te manipuleren.

Het schoolbestuur in Cobb County, Georgia, was misschien geïnspireerd door Alabama. In 2003 vertelde het bestuur dat ze enkel kritisch denken aanmoedigde met de sticker die in alle biologiecursussen werd geplakt en vermeldde:

Deze cursus bevat informatie over de evolutieleer. De evolutieleer is een theorie, geen feit, over de oorsprong van levende wezens. Deze informatie moet met een open geest worden benaderd, nauwgezet worden bestudeerd en kritisch worden beoordeeld.

Zes ouders en de Amerikaanse Burgerlijke Vrijheidsbeweging diende een klacht in tegen het schoolbestuur van Cobb County omwille van de stickers. In augustus 2005 beval rechter Clarence Cooper de school de stickers te verwijderen. Volgens de rechter bevatten die stickers een ongrondwettelijke steunbetuiging aan godsdienst.

Door de evolutieleer te belasteren lijkt het schoolbestuur de alomgekende heersende alternatieve theorie te steunen, creationisme of variaties daarvan, hoewel de stickers niet specifiek verwijzen naar alternatieve theorieën.

Het schoolbestuur gaf toen een verklaring die aantoont dat ze het echt niet begrepen.

De stickers in de cursussen zijn een redelijke en onpartijdige gids naar wetenschapsonderwijs en moedigt studenten aan kritisch na te denken.

De aanklagers hadden gesteld dat de stickers de scheiding tussen kerk en staat niet eerbiedigden en dat de evolutieleer op onredelijke manier als enige van alle andere wetenschappelijke theorieën verdacht werd gemaakt.

Rechter Cooper melde op oordeelkundige wijze in zijn besluit:

Hoewel evolutieleer wordt bekritiseerd, voornamelijk met betrekking tot het mechanisme waarop de evolutie verliep, misleidt de sticker de studenten wat betreft de betekenis en de waarde van de evolutieleer in de wetenschappelijke wereld.

Dat is inderdaad het geval. Er zijn geen stickers in de boeken fysica of scheikunde. Er zijn er geen in de cursussen sociale wetenschappen. De enige theorie die door het schoolbestuur wordt geviseerd is de evolutieleer en de reden was duidelijk voor de rechter: de evolutieleer wordt beschouwd als een veronderstelling dat God de soorten niet één per één maakte en dat God zelfs niet nodig is voor de creatie van welke soort ook. Als de evolutieleer correct is en het schoolbestuur en de duizenden ouders (2300 om juist te zijn) die het bestuur steunen geloven dat, dan is hun geloofsovertuiging verkeerd. De evolutieleer aanvaarden is atheïsme aanvaarden. Het is hetzelfde als geloven dat we geen ziel hebben en niets meer zijn dan stoffelijke wezens zonder enige kans op een leven na de dood. Volgens recente opiniepeilingen menen 35% van de Amerikanen dat de evolutieleer impliceert dat er geen God is, geen leven na de dood, geen waarheid in de Bijbel. (Andere peilingen gingen tot maar liefst 55%. Ik vermoed dat het verschil in resultaat te wijten is aan de manier waarop de vragen werden gesteld en het soort antwoorden dat werd toegelaten.) Een nationale opiniepeiling door het bureau Harris in 2005 wees uit dat 54% van de mensen niet geloofde dat mensen evolueerden uit vroegere soorten, terwijl 64% geloofde dat mensen wezens waren die rechtstreeks door God werden geschapen.

Ten gevolge van de beslissing in de rechtzaak in Cobb county, verwijderde het schooldistrict in Beebe, Arkansas - op dringend verzoek van de Amerikaanse Burgerlijke Vrijheidsbeweging - alle stickers die ze tien of vijftien jaar eerder in de cursussen hadden laten plaatsen. De stickers beschreven de evolutieleer als "controversieel" en vermeldden een "intelligent ontwerper" als een mogelijke verklaring voor de oorsprong van het leven. De autoriteiten in Alabama volgden het voorbeeld niet. Ze zagen niet in hoe het oordeel in Georgia op hen van toepassing kon zijn.

Op 9 maart 2004 keurde het ministerie van opvoeding van de staat Ohio met 13 stemmen tegen 5 een zogenaamd plan goed voor een "Kritische analyse van de evolutieleer". Een eerste ontwerp van het plan verwees expliciet naar het boek Icons of Evolution van Jonathan Wells, een hooggeplaatst bestuurslid aan het Discovery Institute. Het uiteindelijke plan vermeldde Wells of zijn boek niet langer, maar critici stelden dat het plan heel wat ideeën bevatte uit het boek van Wells. Verdedigers van het besluit noemen het een overwinning van het gezond verstand over wetenschappelijke dogmatiek. In werkelijkheid is het een overwinning voor zij die politici willen laten beslissen wat goede wetenschap is. De eerste vraag in het onderdeel "vragen voor de student" van "Kritische analyse van de evolutieleer" is "Waarom is het voor wetenschappers belangrijk om de evolutieleer op kritische manier te analyseren?" In mijn lessen over kritisch denken wordt dit een strikvraag genoemd. De vraag gaat er immers van uit dat de meeste wetenschappers de evolutieleer niet kritisch hebben geanalyseerd of analyseren, of dat ze niet beseffen dat het belangrijk is dat te doen. Het gaat er van uit dat wetenschappers moeten worden herinnerd aan zowel de vraag en haar belang. Studenten een lessenplan voorschotelen dat impliceert dat wetenschappers de evolutieleer naar voren schuiven zonder kritische analyse zou belachelijk zijn als het niet zo gevaarlijk was. Bettysue Feuer, regionale directeur van de Anti-Lasterliga, merkt op dat er een lasterdocument wordt verspreid. Als je mensen vertelt dat er een controverse bestaat over de evolutieleer, dan krijgen voorstanders van intelligent ontwerp een kans en kunnen ze hun religieuze agenda doordrukken.

In de staat Missouri steunde de republikein Wayne Cooper de oproep om het onderwijs van intelligent ontwerp naast die van de evolutieleer te plaatsen in de openbaren lagere en middelbare scholen. Cooper zei: "We willen alleen dat mensen hun filosofische vooringenomenheid niet langer als waarheid aannemen wanneer die niet bewezen is." Hij verklaarde ook: "Als wij enkel maar een beetje materie zijn in een zinloos universum, dan behandel je jezelf anders dan wanneer je een ontworpen product bent." Misschien ben ik ouderwets maar ik kan niets meer vernederends bedenken dan een beetje materie genoemd te worden dat ontworpen is om het plan van een of ander goddelijk wezen te volbrengen. Ik heb niet dezelfde verering als meneer Cooper voor het idee om een meester te aanbidden en te gehoorzamen. Dat geeft zijn leven misschien zin, het is eerder vernederend voor mij.

Als we toestaan dat de Christelijke versie van intelligent ontwerp onderwezen wordt in onze scholen, dan moeten we in alle eerlijkheid ook toelaten dat de atheïstische Raelianen aan het woord komen. Dit komt uit een persbericht van die groep:

Zijne Hoogheid Rael wijst op de uitzonderlijke precisie van de wetenschappelijke en humanitaire visie van het Bericht dat Hij in 1973 van de Elohim ontving, een zeer hoogontwikkeld mensenras dat woont op een verre planeet in ons melkwegstelsel. De Elohim schiepen al het leven op Aarde op een wetenschappelijke manier en maakten daarbij gebruik van DNA (met inbegrip van mensen naar hun evenbeeld) en werden verkeerdelijk voor God gehouden, wat verklaart waarom de naam Elohim in alle originele Bijbels te vinden is. De Bijbel is in feite een atheïstisch boek dat de wetenschappelijke schepping van het leven op Aarde beschrijft. Het nieuwe concept "Intelligent Ontwerp" past perfect binnen deze verklaring van onze oorsprong. Dertig jaar geleden legden de Elohim aan Rael uit dat het klonen van mensen in combinatie met een geheugentransfer de mensen op een dag zou toelaten om eeuwig op de Aarde te leven. Hedentendage wordt deze voorspelling bijna bewaarheid, zoals het al gedurende eeuwen het geval is op de planeet van de Elohim. Het is zo dat de Elohim Jezus, hun boodschapper, hebben doen verrijzen, net als velen anderen die ze hebben gezonden om de mensheid te sturen en die nu op hun planeet leven.

Een "kritische analyse" van de evolutieleer kan niet zonder de visie van Rael, vooral omdat de meester zelf vindt dat IO past binnen zijn goddeloze religie en een atheïstische Bijbel. Dat is zeker een "alternatief" standpunt dat je in de meeste wetenschappelijke teksten niet zal vinden. Wat is de kans dat Ohio -of om het even welke andere Amerikaanse staat- dit of andere alternatieven zal toelaten in een plan "Kritische analyse van de evolutieleer"?

In oktober 2004 besloot het schoolbestuur van de Dover Area School in York, Pennsylvania, met zes stemmen tegen drie om IO toe te voegen aan de lessen biologie. Eén bestuurslid was in tranen en nam meteen na de stemming ontslag. Zij verklaarde dat zij het moe was om steeds weer de vraag te krijgen of ze "opnieuw was geboren". Slechts een lid van de gemeenschap sprak zich uit vóór het IO-voorstel en geeft zijn kinderen thuis les. William Buckingham, een van de bestuursleden die voorstander was van IO, zou volgens een lokale krant "de hele nacht de geletterdheid, kennis van de Amerikaanse geschiedenis en het patriottisme van mensen hebben betwist." Een maand later verkoos het schooldistrict vier nieuwe bestuursleden (uit 13 kandidaten): "een priester, een thuislesgever wiens kinderen niet naar school gaan omwille van zijn religieuze overtuigingen, en twee andere met nauwelijks enige bestuurservaring." Geen enkele tegenstander van intelligent ontwerp werd gekozen. Alle bestuursleden die voor de IO-vereiste stemden werden in 2005 ontslagen. De nieuwe bestuursleden wilden IO onderricht zien in een niet-wetenschappelijke les.

Ondertussen heeft een federale rechter partijen gehoord in een zaak die door verscheidene ouders in Dover werd aangespannen omdat zij menen dat IO een achterdeur is om godsdienst in de wetenschapslessen te brengen. Wanneer federaak rechter John E. Jones III in het nadeel van de schooldirectie sprak in de zaak Kitzmiller versus Dover, maakte hij een opmerking over "de opwindende waanzin van het besluit van de directie... wanneer die tegenover de feiten worden gelegd die door deze rechtspraak volledig zijn bekendgemaakt".

Judge Jones liet zich niet voor de gek houden door de hypocriete beweringen van de voorstanders van ID waarin ze zeiden dat ze niet meer waren dan kritische denkers die de wetenschap, vrijheid van spreken en fair play verdedigden. Ondanks het feit dat de hele wereld kennis heeft genomen van het spelletje dat de mensen van ID hebben gespeeld, schreef John G. West van het Discovery Institute hetvolgende na de bekendmaking van het vonnis:

Evolutionisten zagen zichzelf doorgaans als de kampioenen van vrijheid van spreken en academische vrijheid tegen onbezonnen dogmatisme. Maar meer en meer werden zij zelf de nieuwe dogmatici, die een wettelijk opgelegde censuur eisten van andere meningen.

Zoals Dhr. West weet, heeft geen enkele rechter ID gecensureerd. Wie deze filosofische anti-wetenschap aanhangt is nog steeds vrij om zijn standpunten te verkondigen. Het feit is dat de conservatieve Republikeinse rechter Jones erkende dat ID niet meer een ernstige wetenschappelijke concurrent voor natuurlijke selectie is dan de creatie in zes dagen door een onzichtbare man in de hemel of de creatie van aardse levensvormen in een buitenaards laboratorium op een of andere planeet. Maar verwacht nu niet dat de ID-mensen aan het Discovery Institute hun programma van bedrog zullen bekennen en toegeven. Ze zijn op een missie om mensen te verwarren over evolutie en lijken te geloven dat het doel de middelen heiligt. Als ze moeten liegen en bedriegen om mensen over evolutie aan het twijfelen te brengen, dan is dat maar zo.

In Blufton, Indiana, kondige het lokale schoolbestuur aan dat IO een onderdeel zal blijven van de wetenschapslessen aan de Bluffton-Harrison school. Het bestuur stemde met vier tegen een dat de wetenschapsleraren in hun lessen moesten blijven aandacht schenken aan “geschikte theorieën” - zoals intelligent ontwerp en de evolutieleer - en een "eerlijke en evenwichtige" voorstelling te geven wanneer ze onderwijzen over de oorsprong van het universum en het leven. De mensen van het Discovery Institute glimlachen ongetwijfeld: een kwestie die niets te maken heeft met evenwicht en eerlijkheid is net een eerlijkheidskwestie geworden.

Dus, moet IO in de biologielessen worden onderwezen hoewel het geen levensvatbaar alternatief is voor natuurlijke selectie? Het antwoord is "ja, indien we IO op een goede manier onderwijzen." Het antwoord is "nee" als we IO moeten aanbieden als een levensvatbaar wetenschappelijk idee dat het waard is om er kostbare lestijd aan te besteden. IO goed onderwijzen betekent studenten aantonen dat er niets wetenschappelijke interessants is zodra een externe factor wordt aangebracht om iets te verklaren. Zeggen dat het oog werd ontworpen door God of door een buitenaards ras is zeggen: Stop, probeer dit niet langer te begrijpen. We kunnen studenten leren dat IO gewoon een soort geloof is dat sommige filosofen en theologen interessant vinden maar aangezien het niet leidt tot een beter begrip van biologische mechanismen, niet leidt tot nieuwe ontdekkingen of nieuwe onderzoeken, en geen enkel praktische wetenschappelijke toepassing heeft, het aan mensen in andere vakgebieden moeten worden overgelaten. Een goede biologieonderwijzer zou in niet meer dan 15 of 20 minuten moeten kunnen uitleggen waar om IO, zelfs als het waar is, weinig wetenschappelijke waarde heeft. Dan blijft er voldoende tijd over over de studenten in de wetenschap te onderwijzen.