Lourdes
In
1858, bij de grot aan de rivier Gave bij Lourdes in Frankrijk, beweerde
de 14-jarige boerin Bernadette Soubirous de Maagd Maria te hebben gezien
die zichzelf voorstelde als "de Onbevlekte Ontvangenis". Ze ou zo'n
18 keer aan haar zijn verschenen.*
Je zou denken dat zo'n groot aantal bezoeken een ideale gelegenheid zouden
zijn geweest om enige theologische beschouwing van betekenis over te brengen.
Het lijkt echter dat de hoofdboodschap (en dan nog in het Baskisch) dat
de vermeende "moeder van God" aan het meisje gaf, was: "Bid en doe boete
voor de bekering van de wereld". Och, en
drink wat van het bronwater.
Tot haar eeuwige schande onderzocht de Rooms-Katholieke kerk de beweringen
van Soubirous gedurende vier jaar vooraleer de devotie aan Onze-Lieve-Vrouw
van Lourdes goed te keuren. Sindsdien heeft de Kerk 67 mirakels
in Lourdes geldig verklaard*
(van de duizenden die werden gemeld*)
en heeft ze het boerenmeisje heilig verklaard.*
(Haar lichaam, dat wordt
tentoongesteld, zou onvergankelijk zijn, maar het gezicht en de handen,
die zo echt lijken, zijn gemaakt van was.) Naar schatting zouden de voorbije
jaren zo'n 5 miljoen pelgrims jaarlijks de kapel in Lourdes bezoeken.
In de voorbije 150 jaar zijn er zo'n 200 miljoen pelgrims geweest.*
Voor wie het zich interesseert, dat is een slagingspercentage van 0,.0000335%
of 1 op 3 miljoen. Verder moet sinds 1947 iedereen die beweert mirakuleus
te zijn genezen voor een medische commissie verschijnen. "Tussen
1947 en 1990 werden slechts 1000 genezingen gemeld waarvan er slechts
56 werden erkend, een gemiddelde van 1,3 genezingen per jaar, tegen 57
per jaar vóór 1914."*
Sinds 1978 waren er slechts vier erkende genezingen.*
Dus, als je er aan denkt om naar Lourdes te gaan voor een mirakuleuze
genezing, dan zijn de kansen niet erg hoog. Pelgrims kunnen misschien
troost vinden in een Brits onderzoek dat de mirakelzoekers gedurende een
jaar na hun bezoek regelmatig onderzocht en vaststelde dat ze minder ongerust
en depressief waren.*
Maar wie zou niet blijer worden van een reisje naar Zuid-Frankrijk waar
je omringd wordt door mensen die er veel slechter aan toe zijn dan jezelf?
Van alle genezingen die in Lourdes zijn voorgevallen, was er echter geen
enkele opvallende of ondubbelzinnige bij zoals het teruggroeien van
een verloren lichaamsdeel. De Vlaamse filosoof Etienne
Vermeersch vergelijkt dit feit met het gebrek aan een duidelijk en
ondubbelzinnig bewijs voor het bestaan van Bigfoot of het monster
van Loch Ness. Hij beweerde tevens dat de pelgrims onderweg naar of
van Lourdes waarschijnlijk behoorlijk meer dodelijke ongevallen hadden
dan er genezingen waren.
Het feit dat de mirakelverhalen in de geschriften van diverse godsdiensten
gevallen beschrijven die naturalistisch kunnen worden verklaard (de doden
doen herrijzen of kanker genezen...wel, hij was niet echt door of zij
had niet echt kanker) of als mythologisch kunnen worden verworpen (geboren
uit een maagd, verrijzen naar de hemel, drie dagen onder water overleven)
bracht Vermeersch tot de uitdrukking "Lourdes-effect"
om het vreemde gebrek te beschrijven van één enkel ondubbelzinnig mirakel
door al de wonderdoeners die gedurende millennia op de massa indruk hebben
gemaakt. Waarom weigeren bovennatuurlijke machten zich op een duidelijke
manier te manifesteren? Het kan zeker niet een kwestie van moeilijkheid
zijn.
De grot bij Lourdes in 1858