James Randi, alias The Amazing Randi, goochelaar en auteur van diverse sceptische boeken over paranormale, bovennatuurlijke en pseudowetenschappelijke beweringen, biedt al jaren "een prijs van 1 miljoen dollar aan eender wie in beheerste omstandigheden kan bewijzen dat hij of zij over paranormale, bovennatuurlijke of occulte krachten beschikt". Zijn regels zijn weinig meer dan wat elke redelijke wetenschapper zou verwachten. Als je lepels met je geest kan buigen, mag je niet je eigen lepels gebruiken. Als je meent aura's te kunnen zien, dan moet je dat onder gecrontroleerde omstandigheden doen. Als je beweerde te kunnen zien op afstand, dan zou je bijzonder concreet moeten zijn in je beschrijvingen. Als je je wichelroedevermogen wil demonstreren, dan moet je bereid zijn dat onder gecontroleerde omstandigheden te doen. Als je paranormale heelkunde wil uitvoeren of stigma's wil ervaren, dan moet je dat doen met camera's die elke beweging gadeslagen.


Beweringen van bovennatuurlijke krachten:
bevestigd door experiment - ontkracht door experiment

In january 2007 kondigde Randi een grote wijziging van de regels aan:

Vanaf 1 april 2007 zijn er twee belangrijke voorwaarden voor wie in aanmerking wil komen. Ten eerste, elke kandidaat moet een mediaprofiel hebben. Daarmee bedoelen we dat er enige erkenning van de media moet zijn - een televisie-interview, een krantenartikel, een persrecensie, of een verwijzing in een boek, dat de details bevat van de vermeende talenten van de kandidaat... De tweede vereiste is dat de kandidaat een steunbetuiging van academische aard kan voorleggen. Dat betekent een soort validatie van een gekwalificeerd academicus...

Eenmaal deze vereiste zaken zijn ingediend, zullen we ze onderzoeken en bekrachtiging vragen; we zullen de vermelde autoriteiten vragen om te bevestigen dat ze inderdaad een dergelijke verklaring maakten over de kandidaat, of dat ze een dergelijke mening hebben, en dat ze bij hun verklaring blijven. Anekdotisch materiaal wordt niet aanvaard.

We kunnen bereid zijn de vereiste van een voorafgaande test te laten vallen zodra de twee vereisten werden bevestigd. In dergelijke gevallen zullen we bereid zijn om onmiddellijk tot de tweede fase over te gaan: de formele test.

Een andere grote wijziging in de uitdaging van één miljoen dollar, is dat de James Randi-stichting plant om:

regelmatig en officieel bekende mensen in het domein aan te zullen schrijven en hen rechtstreeks en op naam te zullen uitdagen. De uitgedaagden zullen dan zes maanden hebben om te reageren; in die periode zal de stichting zwaar ruchtbaarheid geven aan de uitgebrachte uitdaging, er zullen persberichten worden verstuurd en we zullen de uitgedaagden regelmatig vragen een antwoord te geven. Mogelijk zullen we op 1 april een formele uitdaging sturen naar Uri Geller, James Van Praagh, Sylvia Browne en John Edward.

Er zijn anderen die beloningen uitloven aan wie paranormale krachten kan bewijzen. Na het incasseren van het miljoen dollar van Randi, kunnen succesvolle paranormaal begaafden naar India gaan en B. Premanand contacteren die 100.000 rupee uitlooft "aan elke persoon of personen die om het even welke paranormale, bovennatuurlijke of paranormale kracht kunnen bewijzen in aanvaardbaar beheerste omstandigheden." Ook Prabir Ghosh zal 20.00.000* rupee betalen aan wie beweert over bovennatuurlijke krachten te beschikken en dat kan bewijzen zonder gebruik te maken van truuks in een locatie die door Prabir Ghosh wordt bepaald."

De Australian Skeptics bieden 100.000 Australische dollar, 80.000 voor de paranormaal begaafde en 20.000 voor "wie een persoon nomineert die op succesvolle wijze de uitdaging van de Australian Skeptics doorstaat". Als je jezelf nomineert en slaagt, dan krijg je de volle pot.

De Association for Skeptical Inquiry (ASKE), een sceptische organisatie in Groot-Brittannië, biedt 12.000 Pond aan wie het bewijs van paranormale krachten kan leveren.

De Independent Investigations Group "biedt 50.000 dollar aan eender wie die onder beheerste condities een bewijs kan leveren van paranormale, bovennatuurlijke of occulte krachten of gebeurtenissen."

De Quebec skeptics bieden 10.000 dollar aan om het even welke astroloog zijn talent kan aantonen in een formeel wetenschappelijke experiment.

De Tampa Bay Skeptics bieden 1.000 dollar aan wie om het even welk paranormaal fenomeen kan bewijzen in door elke partij overeengekomen omstandigheden.

Een groep in Nieuw-Zeeland die zichzelf "Immortality" (Onsterfelijkheid) noemt, biedt een beloning van 2 miljoen Nieuw-Zeelandse dollar aan om het even "wie onder beheerste omstandigheden een werkelijke paranormale gave kan aantonen". Eén miljoen gaat naar de succesvolle kandidaat en het andere miljoen naar een goed doel van zijn/haar keuze.

Illusionist Chris Angel, ten slotte, bood 1 miljoen dollar uit zijn eigen zak aan Uri Geller en Jim Callahan als ze op paranormale wijze konden vaststellen wat de inhoud was van een enveloppe die hij in zijn hand hield. Het aanbod was een antwoord op de bewering van Callahan dat hij bij zijn demonstratie van een truuk in de televisieshow "Phenomenon" was bijgestaan door een geestesgids.

Het aanbod van cash geld als een stimulans voor zogezegd paranormaal begaafden om hun beweringen te bewijzen is niet nieuw. In 1922 bood Scientific American twee maal 2.500 dollar, eenmaal voor de eerste persoon die een authentieke geestesfoto kon maken in testomstandigheden en nog eens voor het eerste medium dat een authentieke "zichtbare paranormale manifestatie" kon leveren (Christopher 1975: 180). Houdini, de belangrijkste goochelaar van die tijd, was lid van het onderzoekscomité. Niemand won de prijzen. De eerste die verklaarde klaar te zijn om te worden getest, was Elizabeth Allen Tomson, maar nadat ze was betrapt met twintig meter gaas vastgeplakt aan haar lies, bloemen onder haar borsten en een slang in haar oksel, werd ze niet meer formeel getest (Christopher 1975: 188). De eer om als eerste medium getest te zijn door het team van Scientific American ging naar George Valiantine. Hij wist niet dat de stoel waarop hij zat tijdens zijn séance in een volledig verduisterde ruimte verbonden was met een licht in een nabijgelegen kamer dat zou schijnen telkens hij zijn stoel verliet. Vreemd genoeg kwamen fenomenen zoals een stem die sprak uit een trompet die in de kamer zweefde telkens voor toen het licht scheen.

De Eerwaarde Josie K. Stewart slaagde er evenmin in om handgeschreven berichten van de doden te produceren die haar zouden gebracht zijn door haar geestesgids Effie. De leden van het comité hadden haar kaarten gemarkeerd en ze faalde driemaal voor ze succesvol verklaarde te zijn bij de vierde poging. Maar, aangezien de berichten die ze gaf niet op de kaarten stonden die verschaft werden door het comité van Scientific American, werd besloten dat ze gepoogd had hen te misleiden! Wat een schok.

Een andere deelnemer, Nino Pecoraro, beweerde dat Eusapia Palladino zijn geestesgids was. Hij slaagde er redelijk goed in om enkele leden van het comité om de tuin te leiden tot Houdini tijdens een séance verscheen. Houdini nam het 18 meter lange touw waarmee Pecoraro was vastgebonden en sneed het in vele korte stukken. Vervolgens bond hij "de polsen, armen, benen, enkels en rom van de paranormaal begaafde" vast. Houdini, de meester-boeienkoning, wist dat "zelfs een gewone amateur genoeg speling kon verkrijgen om zijn handen en voeten te bevrijden" wanneer hij met een lang touw was vastgebonden (Christopher 1975: 191). De grote Pecoraro slaagde daar die avond niet in.

De vijfde kandidaat voor de prijs van Scientific American was Mina Crandon, in de occulte wereld gekend als "Margery." Ze won de prijs evenmin. (Voor meer informatie over "Margery", zie het artikel over ectoplasma.)

In de jaren 1930 bood Hugo Gernsback 6.000 dollar voor een astroloog die drie grote gebeurtenissen in één jaar precies kon voorspellen. Hij hoefde nooit een cent uit te betalen.

Je zou denken dat er na 150 jaar wetenschappelijk onderzoek van paranormaal begaafden, er toch wel één iemand zou zijn die één enkel paranormaal talent kon bewijzen tijdens een test. Parapsycholoog Dean Radin beweert dat het bewijs voor paranormale fenomenen zo sterk is dat enkel vooroordeel er de skeptici van weerhoudt om de waarheid over ESP of psychokinese te aanvaarden. Waarom eist hij dan de beloning van 1 miljoen dollar niet op? Volgens Radin:

omdat de kosten voor het voeren van een dergelijk experiment en het bestuderen van psi-effecten in een laboratorium zelfs niet door een prijs van één miljoen dollar zouden worden gedragen. We nemen aan dat we maar een kans hebben van -laat ons zeggen- 1 op 100 miljoen om de prijs van 1 miljoen dollar te winnen. Wanneer je berekent hoeveel herhaaldelijke pogingen, geselecteerde deelnemers, veelvuldige experimentatoren en sceptische waarnemers nodig zijn om dit resultaat te bereiken, dan zouden de gecombineerde kosten meer bedragen dan de prijs. Dus, zuiver vanuit pragmatisch oogpunt, zijn de diverse aangeboden prijzen niet voldoende aanlokkelijk. (Radin 2006: 291)

Het feit is dat de meeste parapsychologen het opgegeven hebben iemand te vinden met een paranormale gave. Ze bestuderen groepen mensen en verzamelen hopen gegevens in de hoop een statistiek te vinden die niet door toeval onstaat. Daar zeggen ze dan van dat die het bewijs levert van psi omdat het hun hypothese is dat als de statistiek niet te wijten is aan toeval, het dan redelijk is te besluiten dat het door psi komt. Met andere woorden, na in de luren te zijn gelegd door oplichters, bedriegen ze nu zichzelf.

Klik hier om een videoclip te zien waarin Randi de heren Geller en Popoff ontmaskert (uit NOVA's "Secrets of the Psychics".)