D.H. Rawcliffe bedacht deze term om te verwijzen naar het het proces van het vertellen van een verhaal dat tot op zekere hoogte feitelijk is maar dat na verloop van tijd vervormd en vervalst wordt door het navertellen met verfraaiingen. De verfraaiingen kunnen bestaan uit speculaties, samengevoegde gebeurtenissen die op verschillende tijdstippen of op verschillende locaties plaatsvonden en het toevoegen van informatie zonder verificatie. De kracht achter het verhaal is details te vinden of te verzinnen die overeenstemmen met het gewenste resultaat. Dat proces kan bewust of onbewust verlopen. Het originele verhaal wordt omgevormd in een versie waarin de gunstige onderdelen worden benadrukt en waarin de minder gunstige worden weggelaten. De vervormde en valse versie wordt een herinnering en verslag van een opmerkelijk verhaal. Voorbeelden van dit proces zijn onder meer verhalen van mirakuleuze gebeurtenissen en de ontwikkeling van het geloof dat buitenaardse wezens zijn geland in Roswell in de Amerikaanse staat New Mexico.

De term wordt in de psychologie gebruikt om het proces te beschrijven waarin valse herinneringen worden gecreëerd door gebeurtenissen uit het verleden de selecteren en om te vormen zodat ze aan de huidige wensen beantwoorden. Retrospectieve vervalsing komt bij de meeste, zoniet alle, mensen voor en is doorgaans een onbewust proces. Wanneer het bewust is, zoals in politiek vaak gebeurt, kan het andere namen krijgen, zoals "politiek-historisch revisionisme."