spiritisme
Spiritisme of spiritualisme is het geloof dat de menselijke persoonlijkheid
de dood overwint en kan communiceren met de levenden via een gevoelig
medium. De spiritismebeweging begon in 1848
in de Amerikaanse staat New York, toen de gezusters Fox beweerden dat
geesten met hen communiceerden door geklop op tafels. (Later bleek dat
het "geklop" in werkelijkheid veroorzaakt werd door het kraken van hun
teengewrichten.) Toen dertig jaar later de gezusters hun bedrog opbiechtten,
waren er al tienduizenden mediums die seances
hielden waarbij geesten de mensen bezighielden met talrijke magische truukjes
zoals het maken van geluid, het tevoorschijn toveren van voorwerpen, het
doen schijnen van lichten, het oplichten van tafels en het bewegen van
voorwerpen door de kamer. De mediums vertoonden elk mogelijke soort van
paranormale kracht, van helderziendheid
en helderhorendheid tot telekinese
en telepathie. Herhaalde aanklachten
van fraude konden de spiritismebeweging niet tegenhouden tot in de jaren
1920 goochelaars als Houdini de bedrieglijke technieken en methoden van
mediums onthulden waarmee zelfs de slimste en wijste mens voor de gek
werd gehouden.
De Hollywoodversie van seances is tamelijk nauwkeurig: mensen zitten rond een tafel, houden elkaars hand vast in een donkere kamer, er is een geveinsde trance door een medium dat aan de groep de informatie van de geest meedeelt, vaak vergezeld van truukjes zoals het oplichten van de tafel, mysterieuze geluiden, voorwerpen die tevoorschijn komen, enz. Voor velen was spiritisme het "wetenschappelijke bewijs" voor leven na de dood, zonder dat de bijgelovige godsdienstnonsens erbij betrokken werd.
Zie ook: channeling, spook en James Van Praagh