De term ‘terugkeren naar vorige levens’ verwijst naar een persoon die vermeend reist doorheen vorige levens terwijl hij/zij onder hypnose is. Het is weliswaar een feit dat vele patiënten zich vorige levens herinneren, maar het is zeer waarschijnlijk dat het hierbij gaat om valse herinneringen. De herinneringen komen van ervaringen in dit leven, zijn zuivere producten van de fantasie, bedoelde of onbedoelde suggesties van de hypnotiseur of confabulaties.

Sommige New Age therapeuten gebruiken het terugkeren naar vorige levens als therapie onder het mom van persoonlijke groei; andere onder het mom van genezing. Als hulpmiddel voor New Age verkenners wordt er waarschijnlijk weinig schade aangericht door mensen aan te moedigen om zich dingen te herinneren die wellicht valse herinneringen zijn over hun leven in vroegere eeuwen of door hen aan te moedigen om vooruit te gaan in de tijd en een glimp van de toekomst op te vangen. Maar als methode voor genezing moet het zelfs voor de meest oppervlakkige therapeuten duidelijk zijn dat er grote gevaren schuilen in het aanmoedigen van patiënten om waanvoorstellingen te creëren. Sommige valse herinneringen zijn weliswaar heel onschuldig, maar andere kunnen een vernietigend effect hebben. Ze kunnen iemands lijden doen toenemen en ook de liefhebbende relatie met andere gezinsleden kapot maken. Het lijkt dan ook evident dat er omzichtig dient te worden omgesprongen met het gebruik van hypnose.

Sommige therapeuten denken dat hypnose een venster opent naar het onderbewustzijn waar herinneringen aan vorige levens liggen opgeslagen. Hoe herinneringen aan vorige levens in iemands onderbewustzijn terecht komen, is niet bekend, maar aanhangers hebben de neiging om de verklaring te zoeken in de richting van reïncarnatie, hoewel een dergelijke doctrine geen geloof vereist in het onderbewustzijn als een opslagruimte voor herinneringen aan vorige levens.

Therapeuten die het terugkeren naar vorige levens als methode gebruiken, beweren dat dit essentieel is in het genezingsproces en dat hun patiënten ermee geholpen zijn. Een aantal therapeuten beweert dat een dergelijke therapie zelfs mensen kan helpen die niet geloven in vorige levens. De praktijk krijgt onverdiende geloofwaardigheid door de geloofsbrieven van enkele van de belangrijkste aanhangers, zoals dr. Brian L. Weiss, die studeerde aan de Columbia University en de Yale Medical School en erevoorzitter is van de afdeling Psychiatrie van het Mount Sinai Medical Center in Miami. Er bestaan geen medische stages in therapeutisch terugkeren naar vorige levens, en evenmin verleent het feit dat iemand medicus is die persoon een speciale autoriteit op het vlak van metafysica, het occulte of het bovennatuurlijke.

Reïncarnatie en terugkeren naar vorige levens

Psycholoog Robert Baker toonde aan dat geloof in reïncarnatie de beste indicatie is om te voorspellen of een proefpersoon al dan niet een herinnering aan een vorig leven zal hebben tijdens hypnotherapie die terugkeer naar vorige levens beoogt. Baker toonde verder ook aan dat de verwachting van de proefpersoon een significante invloed heeft op het verloop van de sessie. Hij verdeelde een groep van 60 studenten in drie groepen. Aan de eerste groep vertelde hij dat ze op het punt stonden een boeiende nieuwe therapie te ondergaan die hen kon helpen om hun vorige levens te onthullen. Vijfentachtig percent van deze groep slaagde erin zich een vorig leven te “herinneren. Hij vertelde de tweede groep dat ze zouden kennis maken met een therapie die misschien wel of misschien niet herinneringen aan vorige levens voort kon brengen. In deze groep was de succes-ratio 60%. Aan de derde groep zei hij dat de therapie larie was en dat normale mensen doorgaans geen vorig leven meemaken. Slechts 10% van deze groep had een "herinnering" aan een vorig leven.

Het terugkeren naar vorige levens heeft minstens twee aantrekkelijke kenmerken. Omdat therapeuten hun prestaties aanrekenen per uur, verhoogt de nood om eeuwen te verkennen in plaats van jaren in hoge mate de duur van de “behandeling” van de patiënt, waardoor ook de kost van de therapie hoger wordt. En ten tweede: de therapeut en de patiënt kunnen doorgaans in het wilde weg speculeren zonder zich veel zorgen te hoeven maken dat ze door de feiten zullen worden tegengesproken. Dit kan echter een omgekeerd effect hebben als iemand de moeite neemt om de zaak te onderzoeken, zoals bleek in de zaak van Bridey Murphy, de zaak die deze rage in 1952 op gang bracht.


Met dank aan Jan Van Haver voor de vertaling van dit artikel.